Kur’an Kursları, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yürütmekte olduğu yaygın din eğitimi faaliyetlerinin önemli bir kısmını oluşturmaktadır.

Bu kursların gayesi öğrencilerin;

İslam’ın temel kaynağı olan Kur’an-ı Kerim’i doğru ve usulüne uygun okuyabilmelerini sağlamak,

İbadetleri yerine getirebilecek yeterlikte Kur’an ezberine sahip olabilmelerini sağlamak,

Ezber yeteneği bulunması ve istekli olmaları halinde, hafızlık yapmalarına yardımcı olmak,

İbadetler ile ilgili bilgilerini davranışa dönüştürmek,

Kur’an-ı Kerim’i mealinden okuma alışkanlığı kazanabilmelerine ve ondan yaşanan hayata ilişkin prensipler çıkarabilmelerine yardımcı olmak,

Hz. Peygamber’in yaşantısından değerler üretebilmelerine yardımcı olmaktır.

Bu çerçevede, Kur’an kurslarında yürütülen din eğitimi ve öğretimi faaliyetinin daha etkin ve verimli hale getirilmesi için Başkanlık, belirlemiş olduğu eğitimde genel ilke ve hedeflere paralel olarak Kur’an kursu eğitimine yönelik birtakım ilke ve hedefler ortaya koymuştur.

Bunlar;

Kur`an kurslarını örgün eğitime alternatif kılmaksızın, milli eğitimin temel hedeflerine uygun olarak, sevgi merkezli anlayışa sahip, öğrenci merkezli yöntemleri izleyen, dinî davranış geliştirme hedefli, özgürleştirici öğrenme ve öğretme ortamlarına sahip, sorgulatıcı yaklaşımı benimseyen bir anlayışa kavuşturmak,

Eğitim-öğretim süresi boyunca Anayasanın Laiklik ilkesini daima göz önünde bulundurup din, vicdan, düşünce ve ifade özgürlüğü ile çelişen etkinliklere yer vermemek,

Kur`an kurslarını, toplumumuzun din eğitimi ihtiyacını karşılayan, yalnızca Kur`an okumayı öğreten değil, topluma gerçek anlamda “din eğitimi” veren işlevsel ve çağdaş kurumlar haline getirmek,

Kur`an kurslarında bilimsel din eğitimi kriterlerini esas almak,

Eğitim birimlerimizi fizikî şartlar ve eğitim süreçleri bakımından yeniden yapılandırarak işlevselliğini artırmak,

Eğitim ve kültür seviyeleri yüksek, kendisiyle ve toplumla barışık, beşerî ilişkilerde topluma öncü, muhatabını anlayan, dinî sorunlarına pratik çözümler üretebilen, sadece dinî verileri değil, bilimsel verileri de kullanabilen, söz ve davranışlarıyla örnek bir hayat sergileyebilen Kur’an kursu öğreticilerine sahip olmak,

Öğrencilere İslam Dini’nin değerlerini, insan hayatına anlam kazandıran unsurlar olarak fark ettirmek,

Öğrencilerin öğrendiği değerlerden yardım alarak kendi çözümlerini üretebilmelerine yardımcı olmak,

Öğrencilere İslam Dini’nin Allah-insan, İnsan-İnsan ve İnsan-Tabiat ilişkilerini düzenleyen boyutunu fark ettirmek,

ANAYASA

24. Madde:

... “Din ve ahlâk eğitim ve öğretimi Devletin gözetim ve denetimi altında yapılır. Din kültürü ve ahlâk öğretimi ilk ve orta-öğretim kurumlarında okutulan zorunlu dersler arasında yer alır. Bunun dışındaki din eğitim ve öğretimi ancak, kişilerin kendi isteğine, küçüklerin de kanunî temsilcisinin talebine bağlıdır.” ...

136. Madde:

“Diyanet İşleri Başkanlığı, laiklik ilkesi doğrultusunda, tüm siyasal görüş ve düşünüşlerin dışında kalarak ve ulusun dayanışması ve bütünleşmesini amaç edinerek, özel yasasında gösterilen görevleri yerine getirir.”

KANUN

633 Sayılı Kanun’a 4415 Sayılı Kanun’la eklenen ek madde:

“İlk ve ortaöğretim kurumlarında okutulan zorunlu din kültürü ve ahlâk bilgisi dersleri dışında, Kur’an-ı Kerim ve mealini öğrenmek, hafızlık yapmak ve dinî bilgiler almak isteyenlerden ilköğretimi bitirenler için, Diyanet İşleri Başkanlığı’nca Kur’an kursları açılır. Bu kurslardaki din eğitim ve öğretimi kişilerin kendi isteğine, küçüklerin de kanunî temsilcilerinin talebine bağlıdır. Ayrıca ilköğretimin 5’inci sınıfını bitirenler için tatillerde ve Millî Eğitim Bakanlığının denetim ve gözetiminde Yaz Kur’an Kursları açılır.” ...

YÖNETMELİK

Kur’an kursları, örgün eğitimde Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersleri ile genel bir dini anlayış kazanan bireylere, İslam’ın temel kaynağı olan Kur’an-ı Kerim’i doğru ve usulüne uygun okumayı öğrenme imkanı veren, ibadetleri yerine getirebilecek yeterlikte Kur’an ezberlemelerine yardımcı olan ve temel dini bilgiler eğitimi veren 32 hafta süreli kurslardır.

Bu kurslarda, yukarıda belirtilen eğitimlerin yanı sıra, öğrencilerin kendisiyle ve toplumla barışık ve özgüven sahibi olmalarını sağlayan, milli birlik ve beraberliği, sevgi, saygı ve dostluk bağlarını güçlendiren, vatan, millet, bayrak, sancak, şehitlik ve gazilik gibi milli değerleri kazandıran bilgi ve ahlak eğitimi de verilmektedir.

Kur’an kurslarında düzenlenen eğitim faaliyetleri, “Kur’an kursları ile Öğrenci Yurt ve Pansiyonları Yönetmeliği ve Kur’an Kursları Yönergesi” çerçevesinde yürütülmektedir.

Toplumu din konusunda aydınlatmakla yükümlü olan Başkanlığımız, din eğitimi faaliyetlerinin önemli bir kısmını Kur’an kursları aracılığıyla yürütmekte ve halkımızın yaygın din eğitimi ihtiyaçlarına ilişkin taleplerini yürütmekte olduğu Kur’an kursu hizmetleri ile karşılamaya çalışmaktadır.

Başkanlığımız tarafından Kur’an kurslarımızda yürütülen din eğitimi ve öğretimi faaliyetlerinin daha etkin ve verimli hale getirilmesi için son yıllarda yeniden yapılandırma çalışmalarına ağırlık verilmiştir.

Bu çerçevede;

Belirlenen eğitim ilke ve hedefleri doğrultusunda yeni bir eğitim anlayışı benimsenmiştir.

Yeni eğitim anlayışına uygun olarak hazırlanan “Kur’an Kursları Öğretim Programı” 2005 yılında uygulamaya konulmuştur.

Kur’an kurslarında takip edilmek üzere hazırlanan ve uygulamaya konulan öğretim programına uygun olarak İnancım, İbadetim, Peygamberim, Ahlakım adlı ders kitapları ile Kur’an-ı Kerim’i hatasız ve daha kolay öğrenmelerine katkıda bulunmak amacıyla interaktif CD’li yeni bir Elifba hazırlanmış, basımları yapılmış ve tüm Kur’an kurslarına ücretsiz dağıtımları gerçekleştirilmiştir.

Kur’an kursu öğreticilerinin yeni eğitim anlayışına ve yeni programa göre eğitimlerine ağırlık verilmiş, bu çerçevede her ilden formatör Kur’an kursu öğreticisi seçilerek özel eğitimden geçirilmiş, bunlar aracılığıyla diğer öğreticilerin eğitimlerine ve hizmetlerine rehberlik edilmiştir.

Yaz Kur’an kursları, en az ilköğretim 5. sınıfı bitirmiş olan öğrencilere yönelik olarak “Kur’an-ı Kerim’i ve mealini öğrenebilmeleri, dini bilgilerini geliştirebilmeleri amacıyla” Mili Eğitim Bakanlığı’nın denetim ve gözetiminde, yaz aylarında camiler, Kur’an kursları ve belirlenen diğer mekanlarda açılan 2 ay süreli kurslardır. Bu kurslara kayıtlar, ilk ve orta öğretim kurumlarının yıl sonu tatiline girdiği ilk hafta yapılır, ikinci haftadan itibaren de öğretime başlanır.

Diyanet İşleri Başkanlığı, uzun yıllardan beri devam eden Yaz Kur’an Kurslarında 2005 yılından itibaren yeniden yapılandırma çalışmalarına başlamıştır. Bu bağlamda;

Belirlenen eğitim ilke ve hedefleri doğrultusunda yeni bir eğitim anlayışı benimsenmiştir.

Yaz Kur’an kurslarına devam eden öğrencilerin eğitim ihtiyaçları, eğitimin süresi, öğrenci velilerinin tatil programları, eğitimin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesi vb. etkenler dikkate alınarak Yaz Kur’an Kurslarında “kurlu sistem”e geçilmiştir.

Kur sisteminin uygulanabilirliğini sağlamak amacıyla Yaz Kur’an Kurslarında “dönem esası” benimsenmiş ve kurslar üçer haftalık üç dönem halinde düzenlenmeye başlanmıştır.

Kur esasına göre hazırlanan “Yaz Kur’an Kursları Öğretim Programı” 2005 yılında uygulamaya konulmuş ve basılarak bütün öğreticilere ulaştırılmıştır.

Söz konusu programların, öngörülen yeni eğitim anlayışına göre etkin ve verimli biçimde uygulanabilmesi için öğreticilerin eğitimi bağlamında materyal geliştirme çalışmaları başlatılmış ve Yaz Kur’an Kursları için;

- “Yaz Kur’an Kursları Öğretici Kılavuzu”,

- “Dinimizi Öğreniyoruz” öğretici kitabı,

- “Görsel-İşitsel Materyal Seti II” geliştirilmiştir.

Yaz Kur’an Kurslarında görev alacak personelin tamamı, 2005 yılından itibaren her yıl haziran ayında mahallinde bir hafta süreli hizmet içi eğitim seminerine alınmaktadır.

Bu çerçevede, taşra teşkilatında görev yapan tüm personele yönelik olarak iki kez, bizzat sayın Diyanet İşleri Başkanının katılımıyla canlı yayınla uzaktan eğitim programı gerçekleştirilmiştir.

“Dinimizi Öğreniyoruz” öğrenci kitabı bu program çerçevesinde ilk defa hazırlatılarak basımı ve dağıtımı yapılmıştır.

Kur’an-ı Kerim eğitimi, onu yüzüne okumayı öğrenmekten, getirdiği mesajı farklı boyutlarda anlamaya kadar çok geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Kur’an-ı Kerim’i baştan sona ezberlemeyi ifade eden hafızlık eğitimi de bu kapsam içinde önemli bir yer tutmaktadır.

Hafızlık eğitimi, tarihsel süreç içinde zamanla sistemleştirilmiş ve bu eğitim için özel kurumlar oluşmuştur. Darulhuffazlar, darulkurralar hafızlık yanında kıraat bilgi ve becerisinin de öğrencilere kazandırıldığı kurumlar olmuştur. Günümüzde ise hafızlık eğitimi, Diyanet İşleri Başkanlığınca Kur’an kursları vasıtasıyla verilmektedir.

Diyanet İşleri Başkanlığı, bugünün şartları ve imkânları çerçevesinde, kökeni Hz. Peygamber zamanına kadar dayanan ve kültürümüzde de bir gelenek haline gelmiş olan hafızlık eğitimini daha etkin ve verimli bir hale getirmek, kalitesini yükseltmek amacıyla yeni bir anlayış ve uygulamayı yürürlüğe koymak için çalışmalar başlatmıştır. Bu çalışmalar çerçevesinde hafızlık eğitim-öğretim hizmetlerinin, az sayıda öğrenciyle küçük yerleşim yerleri yerine, merkezî konumda bulunan, fizikî açıdan gerekli donanıma sahip kurslarda ve hizmetin gerektirdiği yeterliğe sahip öğreticiler tarafından yürütülmesine gayret edilmektedir.